Circuit Breaker

در بازار بورس، قطع‌کننده مدار به معنای توقف موقت معاملات برای خنثی کردن نوسانات بیش از حد قیمت است. این یک مکانیزم ایمنی است که وقتی قیمت یک دارایی از محدوده‌های خاصی در طول یک بازه زمانی خاص فراتر می‌رود، فعال می‌شود.

نحوه کارکرد

قطع‌کننده‌های مدار در سه سطح عمل می‌کنند که هر کدام با یک محدوده درصدی از قیمت یک سهام مربوط هستند. این سطوح معمولاً برای سهام‌های منفرد به ترتیب 10%، 20% و 30% و برای شاخص‌ها به ترتیب 7%، 13% و 20% تعیین می‌شوند. اینگونه کار می‌کنند:

• سطح 1: توقف معاملات برای 15 دقیقه وقتی قیمت از محدوده اول عبور می‌کند.
• سطح 2: توقف معاملات برای 15 دقیقه وقتی قیمت از محدوده دوم عبور می‌کند.
• سطح 3: توقف معاملات برای بقیه روز وقتی قیمت از محدوده سوم عبور می‌کند.

این محدوده‌ها در ابتدای هر روز معاملاتی مجدداً تنظیم می‌شوند.

چرا مهم است

قطع‌کننده‌های مدار نقش حیاتی در جلوگیری از فروش هراس‌زده و حفظ پایداری بازار دارند. این مکانیزم‌ها پس از رکود بازار سهام در سال 1987، که به عنوان دوشنبه سیاه شناخته می‌شود، معرفی شدند تا به سرمایه‌گذاران فرصت ارزیابی مجدد موقعیت‌هایشان داده شود و از کاهش سریع و غیرکنترل‌شده قیمت‌ها جلوگیری شود. با توقف موقت معاملات، قطع‌کننده‌های مدار می‌توانند به:

• کاهش نوسانات بازار و محدود کردن تأثیر نوسانات شدید قیمت کمک کنند.
• جلوگیری از فروش هراس‌زده که می‌تواند رکود بازار را تشدید کند.
• به سرمایه‌گذاران و معامله‌گران فرصت ارزیابی مجدد موقعیت‌هایشان و اتخاذ تصمیمات آگاهانه بدهند.

اگرچه قطع‌کننده‌های مدار می‌توانند در دوران نوسانات شدید بازار کمک به پایداری کنند، اما یک درمان جامع نیستند. منتقدان استدلال می‌کنند که آن‌ها می‌توانند موانع مصنوعی برای معاملات ایجاد کنند و ممکن است در همه شرایط بازار مؤثر نباشند.